Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği

Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği Kapsam MADDE 1. Bu Yönetmelik; 2547 sayılı Kanun’un 65. maddesi gereğince hazırlanmış olup, yardımcı doçentlik, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemlerini düzenler. Atama İçin Önşart MADDE 2. Bu Yönetmelik hükümlerine göre yardımcı doçentlik, doçentlik ve profesörlüğe atanabilmek için 657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki genel şartlara sahip olmak gerekir. 2547 sayılı Kanun’un yabancı uyruklu öğretim elemanları hakkındaki 34. madde hükümü saklıdır. I- Yardımcı Doçentliğe Başvurma ve Atanma MADDE 3. Yardımcı doçentliğe başvurabilmek için doktora yapmış, tıpta uzmanlık unvanını almış veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak şarttır. MADDE 4. Bir birimde yardımcı doçentlik kadrosunun açık bulunduğu en yüksek trajlı beş gazeteden birinde, Türkiye ölçüsünde rektörlükçe ilân edilerek duyurulur. Bu durum, ayrıca rektörlerce bütün üniversitelere ve yüksek teknoloji enstitülerine ilgili birimlerinde ilân edilmek üzere duyurulur. Bu ilânda adaylara en az onbeş günlük başvurma süresi tanınır ve son başvurma tarihi belirtilir. MADDE 5. (9.10.1986 tarih ve 19246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldı) MADDE 6. Yardımcı doçentlik kadrosuna atanabilmek için; şartları, bu Yönetmeliğin 7. maddesinde belirtilen ve fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurullarınca düzenlenecek olan yabancı dil sınavında başarı göstermek gerekir. MADDE 7. Yardımcı doçentlik için yabancı dil sınavı, biri o dilin öğretim üyesi olmak üzere, fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunca öğretim üyeleri arasından seçilmiş üç kişilik bir jüri tarafından yapılır. Jüri üyeleri, o fakülte, enstitü veya yüksekokul içinde bulunamadığı taktirde, üniversitenin veya yüksek teknoloji enstitüsünün başka kuruluşlarından veya başka yükseköğretim kurumlarından üye seçilmek suretiyle jüri oluşturulur. Jüri, yabancı dil sınavını son başvurma tarihinden itibaren onbeş gün içinde yapar. Sınav; Türkçe’den yabancı dile, yabancı dilden Türkçe’ye adayın kendi bilim alanında 150 ile 200 kelime arasında, bir çeviriyi kapsar. Sınav, dört saat süreli olup, sınav sırasında aday sözlük kullanabilir. Bu sözlük, aynı dilde olabileceği gibi Türkçe dahil, iki ayrı dilde de olabilir. Sınav sonucunda başarı ve başarısızlığı belirten bir tutanak, sınav belgeleri ile birlikte dekanlığa, ilgili enstitü veya yüksekokul müdürlüğüne teslim edilir. Sınav sonucu adaya aynı gün tebliğ olunur. Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar, bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar. Adayların hangi yabancı dillerden sınava girebileceğine, başvurulan üniversitenin senatosu karar verir. MADDE 8. Yardımcı doçentlik için başvuran isteklilerden yabancı dil sınavında başarı gösterenler, özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve varsa yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe, yabancı dil sınavı sonucunun tebliğini izleyen üç gün içinde teslim ederler. Adayların durumlarını incelemek üzere ilân edilen kadrolar için, fakültelerde veya fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürler, biri o birimin yöneticisi, diğeri o üniversitenin veya yüksek teknoloji enstitüsünün dışından olmak üzere, adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçenti onbeş gün içinde tespit eder. Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine adaylarla ilgili dokümanları göndererek, bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonraki ilk yönetim kurulu toplantısına konuyu götürür, aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya müdür kanaat ve önerilerini dosya ile birlikte rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür. MADDE 9. Yardımcı doçentler, fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda ilgili dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda ilgili müdürün, bölüm başkanının görüşüne dayanan önerisi ile, bir üniversitede veya yüksek teknoloji enstitüsünde her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar Rektör tarafından atanabilir. Her atama süresi sonunda görev kendiliğinden sona erer. II- Doçentliğe Yükseltilme ve Atanma MADDE 10. Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulun tespit edeceği esaslara göre bu kurul tarafından yılda bir defa açılır. Bu sınavlara katılabilmek için 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesinin (b) fıkrasındaki şartları yerine getirmek gerekir. MADDE 11. Bir lisans öğrenimi gördükten sonra doktora yapmış, tıpta uzmanlık unvanını almış veya tespit edilmiş belli sanat dallarından birinde yeterlik kazanmış olanlar için 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesinin (b) fıkrasının 3. bendinde belirtilen yabancı dil sınavı, yılda en az iki kere Üniversitelerarası Kurul tarafından merkezi bir sistemle yapılır. Sınav esasları Üniversitelerarası Kurulca düzenlenir. Sınavda başarılı olana sürekli olarak geçerli bir başarı belgesi verilir. Sınavda başarısız olanlar daha sonraki dönemlerde yabancı dil sınavına katılabilirler. MADDE 12. (1.2.1986 tarih ve 19006 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldı). MADDE 13. Üniversitelerarası Kurul doçentlik sınavına katılabilme şartlarını yerine getiren adayların bildirdikleri bilim dallarına uzmanlık ve araştırma konularına göre doçentlik sınavı jürilerini ad çekme usulu ile seçer. Bu seçim sözü geçen bilim dalında birden çok profesörü bulunan ayrı fakültelerden üye girmesini sağlayacak şekilde yapılır. Gerekli görüldüğü hallerde ad çekme bilgisayarla da yapılabilir. Aynı bilim dalında yeter sayıda üye bulunmadığı veya adayın bilim dalı veya uzmanlık ve araştırma konularının özelliği zorunlu kıldığı taktirde, yakın bilim dallarında jüri üyesi seçimi yapılabilir. Jüriler beş kişiden oluşur ve dört yedek üyesi bulunur. Yeterli sayıda üye bulunmadığı hallerde jüride beş üye kalmak şartıyla yedek üye sayısı ikiye kadar düşürülebilir. Jürinin bu şekilde de teşkiline imkân bulunmadığı hallerde, jüri üyeleri sayısı üçe kadar indirilebilir ve bu durumda iki yedek üye seçilir. Jüriler, eserleri inceleyip adayı sözlü veya gerektiğinde ayrıca pratik ve uygulamalı sınava tâbi tutarlar ve başarılı olanlara ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim alanının doçentlik yetkisini verirler. Doçentlik başarı belgesi Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından verilir. MADDE 14. Bir üniversite de veya yüksek teknoloji enstitüsünde açık doçentlik kadroları en yüksek tirajlı beş gazeteden birinde Türkiye ölçüsünde ve Resmi Gazete’de rektörlükçe ilân edilir. İlgili kurum, gerekli görürse yurtdışında da aday aranması için girişimlerde bulunabilir. Bu ilânda adaylara en az onbeş gün başvurma süresi tanınır ve son başvurma tarihi belirtilir. Açılan doçentlik kadroları ve dallarına ilişkin ilân, duyurulmak üzere diğer üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitülerinin ilgili fakültelerine, enstitü veya yüksekokullarına gönderilir. Adaylar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan bir dosyayı dört nüsha olarak, ilânda belirtilen süre içerisinde ilgili rektörlüğe teslim ederler. MADDE 15. Doçentliğe atanabilmek için 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 2880 sayılı Kanun’la değişik 24. maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulca açılacak doçentlik sınavında başarı göstererek doçentlik unvanını almış bulunmak veya 2880 sayılı Kanun’la değişik 27. maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurulca doçentlik sınavını başaranlarla eş düzeyde sayılmış olmak gerekir. MADDE 16. Rektör, ilân edilen doçentlik kadrosuna, başvuran adayların durumlarının incelenmesi için onbeş gün içinde, varsa biri ilgili birim yöneticisi olmak üzere, adayın başvurduğu bilim alanından yoksa en yakın bilim alanından en az biri o üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü dışından olmak kaydıyla üç profesör tespit eder. Aday veya adayların özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyaları bu profesörlere yollayarak, kişisel raporlarını bir ay içinde göndermelerini ister. Bu profesörler aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı tercih ve görüşlerini rektöre bildirirler. Rektör bu görüşlere dayanarak, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama kararını verir. III- Profesörlüğe Yükseltilme ve Atanma MADDE 17. Rektörler, üniversitede veya yüksek teknoloji enstitüsünde profesörlük kadroları boşaldığında boş kadroları, bilim dallarını ve aranan nitelikleri, kadronun devamlı veya kısmi statüde olduğunu da belirterek, en yüksek tirajlı beş gazeteden birinde Türkiye ölçüsünde ve Resmi Gazete’de ilân eder. İlânda en az onbeş gün olmak üzere başvuru süresi ve bitiş tarihi belirtilir. Bu durum, ayrıca, rektörlerce bütün üniversitelere ve yüksek teknoloji enstitülerine duyurulur. Adaylar, özgeçmişlerini, bilimsel yayınlarını kongre ve konferans tebliğleri ile bunlara yapılan atıfları, sanat eserlerini, icralarını ve bunlara ilişkin dokümanı, eğitim-öğretim faaliyetlerini, yönetimlerinde devam eden ve biten doktora, sanatta yeterlik veya yüksek lisans (bilim uzmanlığı) çalışmalarını, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne katkılarını kapsayan ve belgeleyen bir dosya ile birlikte bir dilekçeyi ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne ilânda gösterilen sayıda en az beş nüsha olarak teslim ederler. Adaylar, bu başvurularında yayınlarından birini başlıca araştırma eseri olarak gösterirler. MADDE 18. Profesörlüğe yükseltilmek için aşağıdaki şartlar aranır: a) Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak, b) Kendi bilim alanında uluslararası düzeyde orjinal eserler vermiş olmak ve uygulama alanı bulunan dallarda uygulamaya yönelik çalışmaları bulunmak, c) Bir profesörlük kadrosuna atanmak. MADDE 19. Rektörlükçe ilân edilen açık profesörlük kadrosuna; a) 18. maddedeki şartları taşıyan doçentler, b) Başka bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünde en az iki yıl hizmet etmiş olan profesörler, c) 2547 sayılı Kanun’un 27. maddesi gereğince doçentlik sınavını başarmış sayılarak yabancı ülkelerde aldığı unvanın eşdeğerliliği kabul edilen adaylardan, bu Yönetmeliğin 18. maddesindeki şartları yerine getirmiş bulunanlar (bunların doçentlikteki hizmet süreleri, unvanı yabancı ülkede aldıkları tarihten başlar), 2547 sayılı Kanun’un 28. maddesi gereğince profesörlüklerinin Türkiye’de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla kabul edilenler atanabilirler. MADDE 20. Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel veya sanatsal niteliklerini tespit etmek için bir ay içinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilân edilen kadronun bilim veya sanat alanı ile ilgili en az beş profesör seçilir. Bu profesörler belgelerin kendilerine verildiği tarihi izleyen iki ay içinde her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanmak üzere müracaat eden birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Bu raporlarda adayların bilimsel veya sanatsal nitelikleri ve çalışmaları değerlendirilir, yöneticilik, yapıcılık ve geliştiricilik özellikleri ile bilim ve sanat adamı yetiştirme konusundaki çabaları ayrıntılı olarak belirtilir. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulu bu raporları gözönünde tutarak başvuran doçentin profesörlüğe yükseltilerek atanmasına veya profesörün atanmasına karar verir. Atama işlemleri rektörce yapılır. MADDE 21. (21.9.1991 gün ve 20998 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelikle yürürlükten kalkmıştır). MADDE 22. Profesörlük, doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar, her unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları taktirde, yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar. IV- Geçici Maddeler GEÇİCİ MADDE 1. 2547 sayılı Kanun’un yayımlandığı tarihte doktora ve tıpta uzmanlık yetkisine sahip olup da kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında kadrolu olarak: a) Asistan unvanı ile çalışanlar; bir yıl içinde kanun hükümlerine uygun olarak sağlanan sınava başvurarak başarılı oldukları taktirde; bunlardan, kendi durumları dışında doktora yapmış veya tıpta uzmanlık unvanı almış olanlarla, kendi durumlarında doktora yaptıktan, tıpta uzmanlık unvanını aldıktan veya tespit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra aradan üç yıl geçmiş bulunanlar, kendi kurumlarında yardımcı doçent olarak atanabilirler. Sınavda başarılı olup da kendi kurumlarında doktora yaptıktan, tıpta uzmanlık unvanını aldıktan veya tespit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra aradan üç yıl geçmemiş bulunanlar, başka kurumlarda yardımcı doçentliğe atanabilecekleri gibi, bunlar, kendi gruplarında da ihtiyaç görüldüğü taktirde araştırma görevlisi olarak görevlendirilebilirler. Sınava katılamayanlar, katılıp başarısız olanlar veya başarılı olup da herhangi bir sebeple yardımcı doçentliğe atanamayanlar, ihtiyaç görüldüğü taktirde kendi kadrolarında araştırma görevlisi olarak görevlendirilebilirler. b) Asistan dışında başka bir unvanla öğretim yardımcısı olarak çalışanlardan ya unvanlarının gereği görevlerini sürdürmeleri veya (a) fıkrası esaslarına göre bir yıl içinde yardımcı doçentlik için başvurmaları istenir. Bunlardan öğretim yardımcısı olarak göreve devam etmek isteyenlerle, yardımcı doçentliğe başvurup da yükseltilmeyenlerin, uygun bir öğretim yardımcısı kadrosuna atanmalarına üniversitelerince karar verilebilir. GEÇİCİ MADDE 2. 2547 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önceki herhangi bir öğretim görevinin yardımcı doçentliğe eşdeğer sayılabilmesi için doktora yaptıktan, tıpta uzmanlık unvanını aldıktan veya tespit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra en az üç yıl tam görevli olarak öğretim görevinde çalışmış olması şarttır. Eşdeğerliğe ve eşdeğerlilik için yabancı dil sınavının gerekli olup olmadığına fakülte dekanının önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulu karar verir. GEÇİCİ MADDE 3. 2547 sayılı Kanun’un yayım tarihine kadar önceki mevzuat hükümlerine göre doçentlik ve profesörlük unvanını almak üzere başvurmuş ve başvurusu kabul edilmiş olanlarla, 30 Haziran 1982 tarihine kadar önceki mevzuata göre öngörülen çalışma süresini tamamlayan veya tamamlayacak olanların başvurmaları ve başvurularının kabulü halinde kadroya atama dışındaki işlemleri, önceki mevzuata göre yürütülür. Bunlardan, doçent unvanını kazanma işlemleri tamamlanmış ve tamamlanacak olanların atanmaları, 2547 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Profesörlüğe yükseltilme işlemleri senatolarca kabul edilmiş veya edilecek olanların profesörlük kadrolarına atanmalarında, 2547 sayılı Kanun’un atama ile ilgili hükümleri dışında başka bir şart aranmaz. Bu gibiler, ancak bir profesör kadrosuna atandıkları taktirde profesör unvanını kullanabilirler. Aksi taktirde işgal ettikleri kadrolarda doçent unvanı ile görevlerini sürdürürler. GEÇİCİ MADDE 4. 30 Haziran 1982 tarihine kadar eski mevzuata göre doçent olup da bu Kanun hükümlerine göre profesörlüğe yükselecekler, bu Kanun’un doçentler için öngördüğü merkezi sistemle yapılan yabancı dil sınavını başarmak zorundadırlar. GEÇİCİ MADDE 5. 2547 sayılı Kanun’un yayımı tarihinde 115 sayılı Kanun ve 1750 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesi ile doçent kadrosunda profesörlüğe yükseltilmiş bulunanların hakları saklıdır. GEÇİCİ MADDE 6. 2547 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten, kadro kanunları çıkıncaya kadar başvurulması halinde; a) Yardımcı doçentliğe seçilenler; asistan veya öğretim yardımcısı kadrolarına, b) Doçent unvanını kazananlardan yardımcı doçentliğe yükseltilenler asistan veya diğer öğretim yardımcısı kadrolarına, yardımcı doçent olarak atanamayanlar ise öğretim görevlisi olarak aynı unvanlı kadrolara geçici bir süre için atanabilirler. Her iki durumda da bu adaylardan ayrıca bir yabancı dil sınavı şartı aranmaz. GEÇİCİ MADDE 7. Gelişmekte olan üniversitelerin zorunluluk duymaları halinde bu üniversitelere naklen ve yükseltilerek yapılacak yardımcı doçent atamaları için bu Yönetmeliğin genel hükümleri yanında aşağıdaki hükümler de uygulanabilir: a) Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentliklere atama yapılabilmesi amacıyla, ilgili üniversite, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 23. maddesince kendisine verilmiş işlevlerin bir kısmının Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek bir üniversitece yerine getirilmesi için bu Kurula öneride bulunabilir. b)Yükseköğretim Kurulu, üniversitelerince önerilen yardımcı doçentlikleri bu Yönetmeliğin 4. maddesinde belirtildiği şekilde ve 7 günden az olmamak üzere başvuru için ilân eder. c) Kurul, kendisine süresi içinde yapılan başvuruları bu Yönetmeliğin 5. maddesindeki şartları taşıyıp taşımadıkları yönünden incelenir. d) Başvuranlardan gerekli şartları taşıdıkları anlaşılanlar, Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği üniversitelerde, bu Yönetmeliğin 7. maddesinde belirtilen yabancı dil sınavına ve 8. maddesinde belirtilen incelemeye bu maddelerde öngörülen sürelerle bağlı olmaksızın tâbi tutulurlar. e) Yardımcı doçentliğe atanmaya ehil oldukları anlaşılanlar, Yükseköğretim Kurulunca, öneride bulunan rektörlüklere bildirilir. Atamalar yürürlükteki mevzuata uygun olarak rektörlüklerce yapılır. GEÇİCİ MADDE. 260 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce Ankara, İstanbul, İzmir illeri dışındaki bir üniversitede görevli iken, profesör olarak bir başka üniversiteye atanan öğretim üyeleri bir yıl içinde başvurmaları ve önceki kurumlarında boş profesör kadrosunun bulunması şartıyla profesörlüğe atanmadan önce görev yaptıkları yükseköğretim kurumlarına dönebilirler. Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki bir üniversitede doçent olup, 260 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte bir başka üniversitede profesörlüğe yükseltilmek ve atanmak için başvuranların, başvurdukları üniversitece yapılmakta olan profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemleri halen görevli oldukları üniversitenin talebi ve kendi müracaatları üzerine, kendi kurumlarında yürütülmüş sayılır. Bu üniversitede boş kadro bulunması şartıyla atanmaları ilgili rektörlüklerin teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunca yapılır. EK MADDE. Bir üniversitede açık bulunan doçentlik veya profesörlük kadrosu, Rektörlükçe, isteklilerin başvurması için kadronun devamlı veya kısmi statüsü belirtilerek ilân edilir. Tıp ve diş hekimliği ile uygulamalarının üniversitesi içinde yapıldığına Yükseköğretim Kurulunca karar verilen bilim dallarındaki açık profesör ve doçent kadroları yalnızca devamlı statüdeki öğretim üyelerine tahsis edilir ve bu husus yapılacak ilânda belirtilir. V- Yürürlülük Hükümleri MADDE 23. Yükseköğretim Kurulunca, 2547 sayılı Kanun’un 65. maddesi gereğince düzenlenen bu Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 24. Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.