Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1. Bu Yönetmeliğin amacı, vakıf yükseköğretim kurumlarının kuruluş, işleyiş, gözetim ve denetimine ilişkin esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2. Bu Yönetmelik hükümleri, vakıf yükseköğretim kurumlarını ve birimlerini kapsar. Hukuki Dayanak MADDE 3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 130. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu bu Yönetmeliğin hukuki dayanağını teşkil eder. Tanımlar MADDE 4. Bu Yönetmelik’te geçen terimlerin tanımları aşağıda belirlenmiştir: a) Vakıf: Vakıf, 2547 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca, yükseköğretim kurumlarını ve bunlara bağlı birimleri kurmuş bulunan veya kurmak için başvuran bir vakıf veya müşterek hareket eden vakıflardır. b) Vakıf Yükseköğretim Kurumu: Vakıf Yükseköğretim Kurumu, 2547 sayılı Kanun Hükümleri uyarınca Devlet tarafından kurulmuş bulunan yükseköğretim kurumudur. c) Devlet Yükseköğretim Kurumu: Devlet Yükseköğretim Kurumu, 2547 sayılı Kanun Hükümleri uyarınca Devlet tarafından kurulmuş bulunan yükseköğretim kurumudur. d) Mütevelli Heyet: Mütevelli Heyet, Vakıf yükseköğretim kurumunun mütevelli heyetidir. e) Genel Kurul: Genel Kurul, Yükseköğretim Genel Kuruludur. f) Yürütme Kurulu: Yürütme Kurulu, Yükseköğretim Yürütme Kuruludur. İKİNCİ BÖLÜM Yükseköğretim Kurumları Üniversite MADDE 5. Vakıf üniversiteleri Yükseköğretim Kurulunun önerisi üzerine kanunla kurulur. Bu tür üniversitelerin kurulması, yeni bir üniversite kurma veya kurulmuş bulunan bir yükseköğretim kurumuna üniversite adının verilmesi şeklinde olur. Yüksek Teknoloji Enstitüsü MADDE 6. Vakıf yüksek teknoloji enstitüleri; özellikle teknoloji alanında yüksek düzeyde araştırma, eğitim-öğretim, teknoloji ve hizmet üretimi, yayın ve danışmanlık yapmak üzere, Yükseköğretim Kurulu önerisi üzerine kanunla kurulur. Diğer Kurumlar MADDE 7. Vakıf üniversiteleri ile vakıf yüksek teknoloji enstitüleri bünyesinde, fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezleri kurulabilir. Bu kurumlardan, fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları, uygulama ve araştırma merkezleri mütevelli heyeti kararıyla kurulur ve Yükseköğretim Kuruluna bilgi verilir. Ayrıca mütevelli heyet kararıyla değişik düzeylerde ve özellikle müzik ve sahne sanatları olmak üzere çeşitli alanlarda hazırlık okulları, destek ve sürekli eğitim birimleri kurulabilir ve eğitim programları açılabilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kuruluş ve Eğitim Öğretime Açılma Başvuru ve Aranacak Belgeler MADDE 8. Vakıflar yeni bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü kurmak için aşağıdaki belgelerle Yükseköğretim Kuruluna müracaat ederler: a) Vakfın yetkili yönetim organının yükseköğretim kurumu kurma konusundaki kararı, b) Vakıflar Genel Müdürlüğünün olumlu yazısı ve vakıf senedinin Genel Müdürlükçe tasdikli bir örneği, c) Kurulacak yükseköğretim kurumunun; üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü olduğu ve bunların bünyesinde fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar veya meslek yüksekokulu olarak hangi yükseköğretim kurumlarının bulunduğu belirtilerek kurumun adını, yerini ve bu kuruma bağlı birimlerin adlarını, yerlerini ve kapsadıkları eğitim programlarını, bunlardan herbirinin hangi tarihte hizmete girebileceklerini, öğrenci kapasitelerini belirten bir yazı, d) Bina araç-gereç ve diğer eğitim-öğretim tesis ve malzemelerinin hazır bulunduğu, hazır olmayanların sağlanması için yeterli kaynağın tahsis edildiğini kanıtlayan belgeler, e) Kurulacak yükseköğretim kurumlarına bağlı birimlerden her birinin ilk defa hizmete gireceği yıla ait her çeşit cari masrafların 12 aylık tutarının beyanı ile bunların her yıl en az % 20’sini karşılayacak bir paranın, malın, ekonomik değerleri olan bir hakkın veya gelirin mevcut olduğunu ve bunların yükseköğretim kurumuna tahsis edildiğini veya yükseköğretim kurumunun mamelekine gireceğini gösterir belge ile vakfın veya müşterek hareket eden vakıfların son iki yıllık bilançoları, f) Kurulacak yükseköğretim kurumunun tüzel kişilik kazanmasından sonra en geç üç yıl içinde eğitim-öğretime başlayacağına dair taahhüt belgesi, g) Vakfın, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilebilecek mücbir sebepler dışında yükseköğretim kurumunu, tüzel kişilik kazandığı tarihten itibaren üç yıl geçtiği halde açmaması veya açılan birimlerde Yükseköğretim Kurulunca belirlenen yetersizliği bir yıl içinde gidermemesi, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine ve tespit edilen esaslara aykırı hareket edilmesi, eğitim-öğretime başlandıktan sonra eğitim-öğretim düzeyinin bulunduğu ildeki, o ilde yoksa yükseköğretim Kurulunca belirlenecek en yakın ildeki, Devlet üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma düzeyine ulaşmaması ve bunun düzeltilmesi için yapılan uyarıya rağmen bir yıl sonunda istenilen seviyeye ulaştırılmaması, Atatürk ilkeleri ve inkılapları ile özellikle laiklikle bağdaşmayan bir durumun uyarıya rağmen sürmesi hallerinde, 2547 sayılı Kanun’un Ek-3. maddesinin (d) fıkrası hükmüne göre yükseköğretim kurumuna tahsis edilen taşınır ve taşınmaz malların ve hakların vakıfca belirlenen bir yükseköğretim kurumuna devrini peşinen kabul ettiğine dair taahhüt belgesi ve bu taahhüdün, belirlenen yükseköğretim kurumunun yetkili organınca kabul edildiğine dair karar örneği, h) Vakıf yönetim organı dışında yükseköğretim kurumunun mütevelli heyetinin yediden az olmamak üzere kaç kişiden oluşacağını, mali ve idari konularda bu organlardan hangisinin karar almaya yetkili olduğunu belirten belge, i) Kurulacak yükseköğretim kurumunun araştırma-geliştirme konularında izleyeceği esasları gösteren belge, Kurulmuş vakıf üniversitelerinde veya yüksek teknoloji enstitülerinde kuruluşları sırasında bünyelerinde yer alacağı belirtilmiş olanlar dışında yeni bir birim kurulması için Yükseköğretim Kuruluna yapılacak başvuruya yukarıda a,c,d,e, ve i fıkralarındaki belgeler eklenir. Kuruluşta Aranacak Şartlar MADDE 9. Vakıflarca üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin kurulabilmesi için; a) Üniversite kurulmasının istenilmesi halinde, üniversitenin en az iki fakülteden oluşması, bu fakültelerin bünyelerinde fen ve edebiyat alanları ile ilgili eğitim programlarının mevcut olması, fen ve edebiyat programlarının üniversitenin ilk açılacak eğitim programları arasında yeralması ve üniversitenin eğitim-öğretime başlayacağı yıl bu programlara öğrenci alınacağının taahhüt edilmesi, b) Yüksek teknoloji enstitüsünün kurulmasının istenilmesi halinde, enstitünün en az iki fakülteden oluşması, bu fakültelerden birinin teknoloji alanında olması, teknoloji ile ilgili fakültesinin enstitünün ilk açılacak fakülteleri arasında yeralması ve enstitünün eğitim-öğretime başlayacağı yıl bu fakülteye öğrenci alınacağının taahhüt edilmesi, c) Yüksek teknoloji enstitüsünün üniversite adını alabilmesi için fakültelerinin bünyesinde fen ve edebiyet programlarının bulunması ve eğitim-öğretiminin 2547 sayılı Kanun’un Ek–2. maddesinin 2. fıkrasına göre çıkarılacak yönetmelikteki esaslara uygun olması, d) Üniversitenin yüksek teknoloji enstitüsüne dönüştürülmesi için fakültelerinden birinin teknoloji alanı ile ilgili olması, şarttır. Yeni üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü kurulması, kurulmuş yüksek teknoloji enstitüsünün üniversite adını alması veya üniversitenin yüksek teknoloji ensitüsüne dönüştürülmesi için yapılan başvuru üzerine, Yükseköğretim Kurulu, kurulması istenilen yükseköğretim kurumunun plan ilkelerine uygun olup olmadığı konusunda Devlet Planlama Teşkilatından görüş ister. İnceleme MADDE 10. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon; öncelikle Vakıflar Genel Müdürlüğünden alınan tasdikli vakıf senedinde vakfedenin lise veya dengi bir öğrenime dayalı bir yükseköğretim kurumu kurma iradesinin açıkça mevcut olup olmadığını inceler. Vakfedenin bu konuda açık ve seçik iradesinin mevcuduyetinin tespitinden sonra bu Yönetmeliğin 8. maddesinde belirtilen belgeler ile kurucu vakfın bu maksatla tahsis ettiği araç-gereç, bina ve diğer maddi yapı ve malzemelerin durumunu, bunlardan yeterli bulunmayanların temini veya tamamlanması için vakfın öngördüğü amaçlara uygun olup olmadığına bakar; Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşünü de gözönünde tutarak böyle bir kurumun kurulup kurulmaması konusundaki görüşünü bir raporla Başkanlığa sunar. Karar MADDE 11. Komisyonun hazıladığı rapor Başkanlıkca Genel Kurulun ilk toplantısının gündemine alınır. Genel Kurul raporu müzakere ederek başvuruyu karara bağlar ve alınan kararı Başkanlık gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunar. Tüzel Kişilik Kazanma MADDE 12. Üniversite veya yüksek teknoloji entitüsü kuruluş kanunun resmi gazetede yayınlandığı tarihte tüzel kişilik kazanır. Kamu tüzel kişiliğine sahip olan vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitüleri kendilerine ait mal varlıklarına ve bunlar üzerinde her türlü tasarruf hakkına sahip olup, rektör hariç her düzeydeki yöneticileri ve diğer personelini kendi organlarının kararı ile görevlendirirler. Vakıf tüzel kişiliğinin herhangi bir şekilde sona ermesi halinde vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliği devam eder. Eğitim-Öğretime Açma MADDE 13. Vakıf yükseköğretim kurumunun ilk defa öğretime açılacak birimlerinden eğitim-öğretim faaliyeti için yeterli duruma getirilebilecek olanlar, mütevelli heyet başkanlığınca Şubat ayı sonuna kadar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Eğitim-öğretime açma izninin verilebilmesi için yapılan başvuruyu incelemek üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınıca oluşturulan komisyon; a) Söz konusu birimlerin ve özelikle bu Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen zorunlu eğitim programları ile ilgili olarak eğitim-öğretim, staj, uygulama ve araştırma faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli derslikler, konferans salonu, laboratuvar ve sosyal tesislerin hazır olması için alınmış bulunan tedbirleri, eşdeğer devlet yükseköğretim kurumundaki ölçülerde kütüphane kurulması için ödenek ayrılıp ayrılmadığını, varsa kamu veya özel sektör kuruluşlarıyla yapılmış anlaşmaları inceler. b) Her birinin cari harcamalarının oniki aylık tutarının en az % 20’sinin tahsis edilip edilmediğini araştırır. c) Öğretim elemanlarının bu Yönetmeliğin 17. maddesinde öngörülen esaslara uygunluğunu, atama durumlarını ve sayısal yeterliliğini tespit eder. Komisyonca hazırlanacak rapor Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına sunulur, Başkanlıkça rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunun gündemine alınır, yapılan müzakereler sonunda, eğitim-öğretim faaliyeti için hazırlıkların yeterli olup, Eylül ayı sonuna kadar tamamlanacağına kesin kanaat getirilen birimlere öğrenci alınmasına Yürütme Kurulu kararı ile izin verilir. Eğitim-öğretim yılı başında taahhüt edilen hususların yerine getirilmediği tespit edilirse bu Yönetmeliğin 22. maddesi hükümleri uygulanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Yönetim, Öğretim Elemanları, Öğrenciler Mütevelli Heyet MADDE 14. Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder. Mütevelli heyet, vakıf yönetim organı tarafından devlet memuru olma niteliklerine sahip yükseköğretim görmüş adaylar arasından 5 yıl süreyle seçilen en az yedi üyeden oluşur. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer. Mütevelli heyet üyelerinin isimleri Başkanlıkça Yükseköğretim Kuruluna bildirilir. Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder. Ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür. Mütevelli heyet yetkilerini uygun gördüğü ölçüde başkana, rektöre veya yükseköğretim kurumunun diğer organlarına devredebilir. Mütevelli heyet başkanı, üye sayısı değiştirildiğinde veya yeni üyeler seçildiğinde Yükseköğretim Kuruluna bilgi verir. Akademik Organlar MADDE 15. Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektördür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir. Yöneticilerin Atanması MADDE 16. Vakıf üniversitesi veya yüksek teknoloji enstitüsünün, yöneticileri olan rektörler Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alındıktan sonra mütevelli heyetleri tarafından atanır. Bu atamalarda Yükseköğretim Kurulu olumsuz görüşünü ancak, önerilmiş olan adayın yükseköğretim görmemiş, yükseköğreniminden sonra en az onbeş yıl geçmemiş, yüz kızartıcı suçlar veya devlet şahsiyetine karşı işlenmiş cürümler sebebiyle hüküm giymiş olması halinde verebilir. Öğretim Elemanları MADDE 17. Öğretim elamanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf üniversitesinin akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Öğrenci Alınması MADDE 18. Vakıf yükseköğretim kurumlarına alınacak öğrenciler genellikle merkezi yerleştirme veya ön kayıt sistemiyle alınırlar. Ayrıca, öğretim ve sınav yönetmeliğinde açıkça belirtilmek kaydıyla özel yöntemlerle de öğrenci alınması mümkündür. Öğrenci Hakları ve Disiplin İşleri MADDE 19. Öğrenci hakları ve disiplin ile ilgili işlemlerde 2547 sayılı Kanun’da öngörülen esaslar uygulanır. BEŞİNCİ BÖLÜM Gözetim-Denetim, Değerlendirme ve Faaliyetten Alıkoyma Gözetim-Denetim ve Değerlendirme Esasları MADDE 20. Vakıf yükseköğretim kurumlarının, gözetim-denetim ve değerlendirilmeleri Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen esaslara göre yürütülür. Gözetim-Denetim MADDE 21. Vakıf yükseköğretim kurumları Yükseköğretim kurulunun gözetim ve denetimi altındadır. Bu kurumlar her ders yılı sonunda Yükseköğretim Kuruluna yıllık faaliyet raporu sunarlar ve yılda en az bir defa Yükseköğretim Kurulunca denetleme ve değerlendirmeye tabi tutulurlar. Faaliyetten Alıkoyma ve Kapatma MADDE 22. Vakıf yükseköğretim kurumlarında; a) Kanun ve Yönetmelik hükümlerine ve tespit edilen esaslara aykırı hareket edildiği, b) Bu Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca, eğitim-öğretime başlanmasına izin verildiği halde, özellikle Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen zorunlu eğitim programlarında ve öğrenci alınacağı ilan edilen diğer programlarda eğitimin yürtülmesinin mümkün olmadığı durumlarda, c) Eğitim-öğretime başlandıktan sonra eğitim-öğretim düzeyinin bulunduğu ildeki, o ilde yoksa Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek en yakın ildeki, eşdeğer Devlet yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim ve araştırma düzeyine uluşmadığı ve bunun düzeltilmesi için yapılan uyarıya rağmen bir yıl sonunda istenilen seviyeye ulaştırılmadığı, d) Eğitim-öğretimde Atatürk ilkeleri ve inkılapları ile özellikle laiklikle bağdaşmayan bir tutumun tespit edilmesi ve bu durumun uyarıya rağmen sürdürülmesi, tespit edildiği takdirde ilgili yükseköğretim kurumu veya birimi Yükseköğretim Genel Kurulu kararı ile faaliyetten alıkonur ve kapatılır. Ancak yukarıda sayılan haller vakıf üniversitesi veya yüksek teknoloji enstitüsünün bütün kurum ve birimleri için söz konusu olduğu takdirde, vakıf üniversitesi veya yüksek teknoloji enstitüsü faaliyetten alıkonur ve durum kuruluş kanununun yürürlükten kaldırılması için Milli Eğitim Bakanlığına bildirilir. Faaliyetten alıkonan yükseköğretim kurumunun öğrencileri bu Yönetmeliğin 8. maddesinin (g) bendi uyarınca belirtilen yükseköğretim kurumunda öğrenimlerine devam ettirilirler. Kapatılan yükseköğretim kurumunun taşınır ve taşınmaz mallarından dershaneler, her türden laboratuvarlar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları lojmanları gibi eğitim-öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç-gereç ve malzeme devralan yükseköğretim kurumunun mülkiyetine geçer. Bunların dışında kalan ve kurucu vakıfca vakıf yükseköğretim kurumuna gelir getirmesi amacıyla ilgili yükseköğretim kurumuna intikal etmiş bulunan taşınır ve taşınmaz mallar, varsa kredi borçları ile birlikte kurucu vakıfların yetkili organlarının karar vereceği oranda bu vakıfların mülkiyetine intikal eder. ALTINCI BÖLÜM Mali Hükümler Kazanç Amacı Gütmeme ve Gelirlerin Vakıflara Devredilmemesi MADDE 23. Vakıflar kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramazlar. Vakıf yükseköğretim kurumunun her çeşit gelirleri kurulmuş bulunan yükseköğretim kurumunda kalır ve geçici olarak dahi hiç bir süretle vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal edemez. Mali Kolaylıklar MADDE 24. Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları 2547 sayılı Kanun’un 56. maddesinde yer alan mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade ederler. Bunlar emlak vergilerinden muaf tutulurlar. Mal Varlığı MADDE 25. Vakıf yükseköğretim kurumlarının bağış ve diğer şekillerde iktisap edecekleri taşınmaz mallar tapuda yükseköğretim kurumlarının tüzel kişilikleri adına tescil edilir. Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlurına eğitim-öğretim ve araştırma tesisleri, öğretim üyesi lojmanları, öğrenci yurtları, sosyal ve kültürel tesisler kurmak üzere Bakanlar kurulu kararı ile hazineye veya muvafakatları alınmak suretiyle kamu tüzel kişilerine ait arazi ve tesisler tahsis edilebilir. Devlet Yardımı MADDE 26. Vakıflarca kurulmuş yükseköğretim kurumlarından eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerini en az iki eğitim-öğretim yılı sürdürmüş olanlara, talepleri halinde o yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim, araştırma, kütüphane ve yatırım masrafları ile diğer cari harcama kalemleri için Yükseköğretim Kurulunun önerisi üzerine Milli Eğitim Bakanlığının görüş ve aracılığıyla, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek esaslara göre, kendi bütçesinde öngörülen miktarın % 45’ini geçmemek kaydıyla her yıl Devlet yardımı yapılır. Bakanlar Kurulunca esaslar tespit edilirken yardımın yapılacağı yükseköğretim kurumunun araştırma ve çalışmalarının düzeyleri dikkate alınır. Devlet yardımı Milli Eğitim Bakanlığının görüş ve aracılığı ile Bütçe Kanunu’nda her yıl bu maksatla tesis olunan ödenekten iki eşit taksit halinde Maliye ve Gümrük Bakanlığınca yapılır. Yardım alan yükseköğretim kurumu her yıl Nisan ayı sonuna kadar bir önceki yılın gelir ve giderlerini Maliye ve Gümrük ve Milli Eğitim Bakanlıkları ile Yükseköğretim Kuruluna göndermek zorundadır. Kaynakların Kullanımı MADDE 27. Vakıf yükseköğretim kurumlarının inşaat ve her çeşit alım, satım, kiralama işlerinde mütevelli heyet tarafından kabul edilen yönetmelik hükümleri uygulanır. Yürürlükten Kaldırma MADDE 28. 28 Mart 1985 tarih ve 18708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği bütün ek ve değişiklikleriyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürütme MADDE 29. Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür. Yürürlük MADDE 30. Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.